01 / 10
Twee nieuwe topmodellen per week
97 grote AI-modellen in 2026
In 2023 waren het er 22, dit jaar al 97 en alleen in oktober 14. Wie één keer per jaar 'eens kijkt wat AI kan', loopt honderd releases achter. AI Release Tracker
ELEKTRONED TEAMDAG 2026 · 4 NOVEMBER SLOTKEYNOTE
De toekomst van de installatiesector
Een sector-metastudie: 10 bevindingen uit openbare bronnen over AI, robotica en de energietransitie, en wat ze betekenen voor een installatiebedrijf. Elk getal met de bron erbij.
Bekijk de bevindingenDe AI is er al. De robot komt als laatste.
Aragorn Meulendijks · ItsMrMetaverse0110 bevindingen
Wat er nu al gebeurt
Per bevinding: wat de bron meet en wat het betekent voor jouw bedrijf. Klik op een bronlabel om het origineel te openen.
02 / 10
Dezelfde AI, 280 keer goedkoper
280x goedkoper in 18 maanden
GPT-3.5-niveau kostte in november 2022 $20 per miljoen tokens, in oktober 2024 $0,07. Wat vandaag duur lijkt, is over een jaar een commodity: wacht niet op de prijs, bouw nu aan je processen. Stanford AI Index 2025a16z
03 / 10
Bedrijven in de rij voor stroom
15.498 bedrijven op wachtlijst afname
Samen bijna 10.000 MW aan gevraagd vermogen dat niet geleverd kan worden. De installateur die slim laden, batterijen en congestiemanagement achter de meter beheerst, verkoopt geen kabels maar tijd. Netbeheer Nederland
04 / 10
Schaduw-AI is er al
49% werknemers gebruikt privé-AI voor werk
En 35% gebruikt AI-tools die de werkgever niet heeft goedgekeurd. Geef je mensen geen veilige AI, dan nemen ze hun eigen mee en gaan offertes, klantadressen en tekeningen naar onbekende servers. Alert Online 2026
05 / 10
De energietransitie zoekt handen
87.000+ openstaande vacatures in klimaatberoepen
Twee derde van die beroepen is technisch: elektriciens, installateurs, monteurs. Het tekort lost zich niet op met werven; het lost zich op door elke monteur meer te laten doen en alles eromheen te automatiseren. UWV via HRMorgen
06 / 10
AI maakt de servicemonteur productiever
+20-30% productiviteit in field service
BCG ziet ook tot +80% winst per technicus, en zegt dat 70% van de waarde uit organisatieverandering komt, niet uit code. De winst zit in planning, diagnose en werkvoorbereiding, niet in een robot in de meterkast. BCG
07 / 10
Robots worden sneller goedkoop dan verwacht
-40% productiekosten humanoïde in één jaar
Analisten rekenden op 15-20% per jaar. Toch is de bekendste installatierobot (Hilti Jaibot, 2020) nog steeds een semi-autonome boorrobot voor één taak: de bouwplaats komt als laatste, en dat geeft installateurs een paar goede jaren. Goldman SachsHilti
08 / 10
AI-agents bedienen al een computer
66% taken zelfstandig op computer
Van 12% naar ongeveer 66% taaksucces, tegen 72% voor een mens. De volgende stap na ChatGPT is geen beter chatvenster, maar een agent die zelf de offerte, de planning en de bestelling in je systemen afhandelt. Stanford AI Index 2026
09 / 10
Experts schatten de snelheid structureel te laag
12,7% vs 50,3% voorspeld vs werkelijk (MATH)
Professionele voorspellers verwachtten in 2021 dat AI een jaar later 12,7% van een wiskundetoets zou halen; het werd 50,3%. Plan dus niet op de voorzichtige analistenprognose. Steinhardt
10 / 10
De groothandel investeert vol in AI
€500 mln AI-investering Sonepar (Technische Unie)
Twee weken geleden aangekondigd, met geautomatiseerde offertes als een van de use cases. Als de leverancier offertes in minuten maakt, verwacht de klant dat ook van de installateur. Sonepar
02Tijdlijn
Robotica komt als laatste
AI verandert eerst het werk achter het scherm: offertes, planning, werkvoorbereiding. Het fysieke installatiewerk is pas later aan de beurt.
Agents bedienen de computer
AI-agents halen zo'n 66% van de computertaken in de OSWorld-test, tegen 72% voor een mens. Stanford AI Index 2026
De keten investeert
Sonepar, moeder van Technische Unie, kondigt €500 mln aan AI-investeringen aan, met geautomatiseerde offertes als use case. Sonepar
Robots worden goedkoper
Productiekosten van een humanoïde robot daalden 40% in één jaar. Een kleine humanoïde staat al voor $5.900 in de webshop. Goldman SachsUnitree
Eén taak, half autonoom
De bekendste installatierobot, de Hilti Jaibot uit 2020, is een semi-autonome boorrobot voor één taak. Hilti
Een hulpje, geen collega
Techniek Nederland verwacht in 2030 nog geen humanoïde robots in industriële omgevingen; hooguit een ‘hulpje’ voor de installateur. Techniek Nederland 2024
Een paar goede jaren
Aragorn Meulendijks: de bouwplaats komt als laatste aan de beurt. Dat geeft installateurs naar zijn inschatting zo’n vijf goede jaren om de rest van het bedrijf om te bouwen. Let op: experts schatten het tempo vaak te laag in (bevinding 9). Visie spreker
✦SCENARIO
FICTIEF SCENARIO · EXTREEM MAAR DENKBAAR · GEEN PROGNOSE
Een installateur van 50 man, 2027–2036
2027–2028. Calculatie en werkvoorbereiding lopen via een AI-agent die gekoppeld is aan de catalogus van de groothandel. Een offerte duurt geen twee weken meer, maar één dag. Senior monteurs worden betaald om hun werk vast te leggen. Schaduw-AI is vervangen door één bedrijfs-AI.
2029–2031. De servicedienst werkt met AI-diagnose. Een productiviteitswinst van 20–30%, zoals BCG die meet, maakt in een serviceteam van 15 man ruimte voor 3 tot 4,5 fte zonder te werven. De omzet verschuift naar energiemanagement achter de meter. BCG
2031–2036. Taakrobots boren plafonds en doen inspecties in de nieuwbouw. In bestaande gebouwen, volgens Techniek Nederland zo’n 80% van het werk, doet de monteur het werk nog zelf, met een AI-copiloot. Het bedrijf telt nog steeds zo’n 50 mensen, maar levert veel meer. Techniek Nederland 2024
Dit is een verzonnen scenario om over na te denken, geen meting en geen voorspelling. Alleen de getallen met een bronlabel komen uit een bron. Visie spreker
03Energietransitie × AI
Het net is vol, de vraag groeit
AI vraagt stroom, het net zit vol en achter de meter komt steeds meer techniek. De installateur staat er middenin.
1,52017
2,12018
2,42019
2,82020
3,32021
4,02022
4,22023
4,62024*
2024 voorlopig. CBS
4152024
9452030 (prognose)
2030 is de IEA-prognose (basisscenario). IEA
Investeringen in energie-infrastructuur 2026–2040
€235 mldgemiddeld ruim €15 mld per jaar04Wat doe je maandag?
Voor een installateur met 50 man
Concrete stappen die je deze week kunt zetten.
Veilige AI voor iedereen, nog dit kwartaal
Eén goedgekeurde AI-omgeving voor alle medewerkers, met drie heldere regels. Dat maakt een einde aan schaduw-AI: nu gebruikt al 49% van de werknemers privé-AI voor werk. Alert Online 2026
Automatiseer je drie grootste kantoorprocessen
Calculatie en offertes, werkvoorbereiding en planning. Doel: een offerte binnen 24 uur de deur uit.
Leg vakkennis nu vast
Film je senior monteurs terwijl ze uitleggen wat ze doen en maak daar een doorzoekbare kennisbank van. Techniek Nederland noemt dit idee ‘grijs helpt groen’. Techniek Nederland 2024
Een energiemanagement-aanbod achter de meter
Voor klanten die vastzitten in de netcongestie: batterijen, slim laden en congestiemanagement. Er staan 15.498 bedrijven op de wachtlijst. Netbeheer Nederland
Samen pilots draaien met je leveranciers
De groothandel investeert €500 miljoen in AI. Sluit aan op hun offerte- en productdata in plaats van ermee te concurreren. Sonepar
Een maandelijkse AI-scan binnen ElektroNed
Maak kennisdelen over AI een vast ritueel van het samenwerkingsverband. Samen leren de leden sneller dan elk bedrijf alleen.
DE MAANDAGVRAAG
“Welk deel van je bedrijf zou je opnieuw bouwen als je maandag zou beginnen?”
★Bronnen
Bronnen en betrouwbaarheid
Elke bronverwijzing op deze pagina komt uit deze lijst. Rapporten van Techniek Nederland zijn context en blijven van Techniek Nederland.
Betrouwbaarheid: HOOG = primaire bron of officiële statistiek; MEDIUM = analist, onderzoeksbureau of secundaire bron; LAAG = leveranciersclaim, secundaire samenvatting of visie van de spreker.